Kanada hakkında...

Kanada’ya ilk olarak ayak basan kisiler Sibirya ile Alaska arasindaki kopruden gecerek geldiklerine inanan Aborjinlerdi. Fransa ve Buyuk Britanya’dan gelen gezginler ise 400 yil once bolgeyi kesfe cikmislardi ve bu iki millet 1600’lu yillarin basinda ulkeye yerlesmeye basladilar.

II. Dunya Savasinin sonlarina kadar ulkeye gelen gocmenler Ingiliz Adalarindan ve dogu Avrupa’dan geliyorlardi fakat 1945 yilindan itibaren etnik gruplarin sayisi Guney Avrupa, Asya ve Guney Amerika’dan gelen kisilerle birlikte artti. Su anda 12 eyaletten olusan ulke nufusun %42’sinin atalari Buyuk Britanya ve Fransa disindaki ulkelerdendir.

Kanada dunyada en fazla uretim hacmine sahip ilk 10 ulke arasindadir. Ontario ve Quebec Eyaletleri ozellikle otomobil uretim sektoru olmak uzere Kanada’nin sanayi bolgeleridir. Atlantik ve Pasifik Bolgeler balikcilik, madencilik ve ormancilik ile gecinirken British Columbia ormancilik, madencilik ve turizmdir.

Otomobil parcalari, makina, high-tech urunler, dogalgaz, metal, orman ve ciftlik materyalleri ile yag baslica ihrac ettigi urunler; Iletisim ve elektronik esyalar, kimyasal urunler, metaller, yun, tekstil, demir & celik veplastik ise baslica ithal ettigi urunlerdir.

Kanada’da 70. paraleldeki buzullardan British Columbia’daki iliman iklime kadar degisik iklim tipleri bulunmaktadir. Genele baktigimiz zaman ise baslica dort mevsimin yasandigini, gunduz sicakligin 35˚C ve kisin geceleri ise -25˚C oldugunu belirtebiliriz. Bahar donemlerinde ise iklim daha yumusaktir.

Seneler gectikce Kanadalilar sogukla basa cikmayi ogrenmis ve merkezi isinma araclarina sahip konaklama merkezleri, araba ve toplu tasima araclari ile binalardan okullara direkt ulasimi saglayan yeralti yurume yollari insa ederek soguktan mumkun oldugunca kacinmislardir.

BRITISH COLUMBIA

Baskent: Victoria

Kuzey Amerika’nin en daglik bolgelerinden biri olan British Columbia Kanada’nin en bati noktasidir ve bu ozelligi ile Pasific ve Asya’ya gecis kapisi olarak nitelendirilir. Iliman iklime sahip olan BC hem Kanadalilari hem de yabancilari ayni oranda etkilemektedir. Her yil 40.000 kisinin yerlestigi BC’nin nufusu 3.3 milyonu asmistir. Kuzey Amerika’nin en buyuk kuru kargo liman kenti olan Vancouver 1.5 milyon nufusu ile Kanada’nin en buyuk ucuncu sehridir.Kuzey Amerika’da ki en buyuk ikinci Cin nufusuna da sahip olan Vancouver’da 60.000 kisi Hindistan ve 16.000 kiside Japon kokenlidir.

SASKATCHEWAN

Baskent: Regina

Bozkirlari ve bugday tarlalari ile un yapmis olan Saskatchewan Kanada’nin “ekmek sepeti” olarak adlandirilir. Kanada’nin batisinda yer alan ve Manitoba, Alberta, Kuzey Eyaletleri ve ABD ile sinir komsusu olan Saskatchewan 651.900 km’dir ve adeta bir dikdortgen seklindedir. Degisik etnik gruplardan gelen kisilerden olusan Saskatchewan nufusunun mottosu “ Degisik insanlardan gelen guc’tur.”

ALBERTA

Baskent: Alberta

Resmi sembolunun vahsi bir gul oldugu Alberta’nin mottosu “Fortis et Liber” yani “Guclu ve Ozgur’dur” ve Albertalilar bu mottoya ozgu davranirlar.  Alberta British Columbia’dan sonra bati etkilerinin en cok goruldugu eyalettir. 600.000 km alana yayilan eyalet 2 milyondan fazla kisiye ev sahipligi yapmaktadir. Doguda Saskatchewan, batida Rocky daglari ile British Columbia ve guneyde ABD Eyaleti Montana ile sinir komsudur. Eyaletin dogal guzelliklerinin aciga ciktigi daglar ve bugday tarlalari enerji bollugununda disa vurumudur. Eyaletin buyume hizinin ve refahininda bir parcasi olan ziraat rezervleri ve ormanlar Alberta’nin vazgecilmez parcalaridir.

ONTARIO

Baskent: Toronto

Kanada’nin endustri ve finans merkezi olan Ontario dunyaca unlu Niagara Selalesine, Kanada’nin baskenti Ottawa ve buyuk bir Fransiz orjinli nufusa ev sahipligi yapmaktadir. Quebec, Manitoba, St Lawrence Nehri ile komsu olan ve 1.000.000 km yuzolcumu ile Kanada’nin en genis ikinci eyaleti olan Ontario yarim milyondan fazla gole ve 60.000 km nehrede sahiptir.  10 milyondan fazla nufusu ve Fransa ile Ispanya’nin birlesiminden daha buyuk yuzolcumune sahip olan Ontario cesitli kulturel ve ekonomik aktiviteyede evsahipligi yapmaktadir. Dunyanin en uzun bireysel binasi olan CN Kulesi’ne de sahip olan Ontario adini “ guzel su” anlamina gelen “Skanadario” kelimesinden almistir.

MANITOBA

Baskent: Winnipeg

Bircok sayida etnik gruba evsahipligi yapan Manitoba’nin ekonomisi mineral ve tarim uzerine kuruludur. Kanada’nin tam ortasinda bulunan eyalet Ontario, Saskatchewan, Hudson Bay ve ABD ile sinir komsusudur. Uzun yillardan beri Manitobalilarin cogu Ingiliz orijinine sahipti fakat daha sonra hicbir irkin sayisal olarak baskin olmamasi icin gocmenlik yasasinda yasal duzenlemeler yapildi. Eyaletta yeni Kanadalilari ve Kanada Gocmenlerini destekleyen 700’den fazla organizasyon bulunmaktadir. Manitoba nufusunun %60’i baskent Winnipeg’de yasamaktadir. Manitoba ismi “Kutsal ruha giden yol” anlamina gelen “Manitou Bou” kelimesinden gelmektedir.

QUEBEC

Baskent: Quebec City

1.450.680 km yuzolcumu ile Kanada’nin en buyuk eyaleti olan Quebec Fransa’nin 3, Buyuk Britanya’nin ise 7 kati yuzolcumune sahiptir. Ontario, New Brunswick, Labrador ve ABD ile sinir komsusu olan Quebec’de en onemli sehir zengin tarihi ve canli kulturel aktiviteleri ile Montreal’dir. 7 milyon olan toplam nufusun 5 milyonu Fransa orijinlidir ve nufusun %82’si Fransizca konusmaktadir.

NEWFOUNDLAND

Baskent: St. John’s

Kuzey Amerika’nin kuzeydogu bolgesinde Kuzey Atlantik’e komsu olan Newfoundland 2 ayri bagimsiz cografi bolgeden olusur: Newfoundland ve Labrador. Tarihi Newfoundlandliler arasinda balina avcilari ve meshur savasci Wikingler’de bulunmaktadir. 1700’lu yillarin sonlari ile 1800’lu yillarin baslarinda Guneybati Ingiltere ile Guney Irlandadan gelen gocmenlerin yerlestigi bolgenin gunumuz nufusu 570.000’dir. 172.000 kisilik nufusu ile Eyaletin en kalabalik sehri ve ayni zamandada baskenti olan St. John’s tarihi ve ticari merkezidir. Bolge halki balikcilik ve buna bagli endustrilerle gecimini saglamaktadir.

NEW BRUNSWICK

Baskent: Fredericton

Dogu Kanada’da bulunan New Brunswick farkli ve etkileyici kulturel mirasa sahiptir. Nova Scotia, Quebec ve ABD Eyaleti olan Maine ile sinir komsusu olan New Brunswick bir yarimadadir. 723.900 nufusa sahip olan eyalette nufusun % 35’i Fransizca konusur.

PRINCE EDWARD ISLAND

Baskent: Charlottetown

Kanada tarihi Charlottetown’da temellerini atmistir. 1864’de yapilan Charlottetown Konferansi 1867’de yayinlanan ve Kanada’nin bagimsizligini simgeleyen Bagimsizlik Beyannamesinin ilk olatrak ele alindigi yerdir. Konferanstan dolayi Charlottetown “ Konfederasyonun Dogum Yeri” olarak bilinmektedir. Ada bir uctan diger uca 280 km’dir (170 mil) ve bu bolgenin her karisinin kesfedilmesine olanak vermektedir. Zengin topragi ve iliman iklimi Prince Edward Island’i ciftcilik icin ideal bir ortam saglamaktadir. Bolge topraginin yarisi islenmektedir. 1991 yilinda 130.000 nufusu olan Eyalet nufusunun 33.000’i baskent Charlottetown’da yasamaktadir. Oldukca genc bir nufusa sahip olan Prince Edward Islan’da nufusun %38’i 25 yasin altindadir.

NOVA SCOTIA

Baskent: Halifax

Nova Scotia’nin 500 km uzunlugundaki yarimadasi Atlantik Okyanusu, Fundy Korfezi, Northumberland Bogazi ve St. Lawrence Korfezi ile cevrelenmistir. Cografi konumu, derin deniz suyu ve limanlari eyaletin ekonomisini belirleyen en onemli etkenler olmustur. Deniz ile karanin harmonisini yansitan rustik balikci koyleri ve denizfenerleri ile Nova Scotia 55.941 km’lik yuzolcumu ile Danimarka’dan daha buyuktur fakat adini aldigi Iskocya’dan daha kucuktur. 920.000 kisilik nufusun %80’inin atalari Buyuk Britanya adalarindan gelmektedir. Fransiz orijini ise eyalette ikinci siradadir ve nufusun %18’i Fransiz atalara sahiptir. Eyaletin en kalabalik nufusu 320.000 kisi ile baskent Halifax’dadir.

NORTHWEST TERRITORIES

Baskent: Yellowknife

Haritada Kuzey Amerika’nin ustunde 60. paraleli buldugunuz zaman ustunde gordugunuz her yer Northwest Territories olarak gecmektedir. Kuzey Kutbunuda kapsayan bolgenin 52.000 kisilik nufusunun %60’ini bolgenin yerli hali olusturur. Madencilik bolgenin gecim kaynagini olusturmaktadir. “ Geceyarisi gunesinin ulkesi” olarak bilinen bolgede yaz aylarinda gunes cok nadir batar. Kis aylarinda ise hemen her zaman karanliktir.

YUKON

Baskent: Whitehorse

483.450 km yuzolcumu olan fakat sadece 28.000 kisinin ev olarak adlanirdigi Yukon Alaska’nin sinir komsusudur ve Kanada’nin kuzeybati kosesinde yer almaktadir. Baskent Whitehorse nufusun %60’ina evsahipligi yapmaktadir. Bolgede akan nehirden adini alan Yukon da “Geceyarisi gunesinin ulkesi” olarak adlandirilmaktadir.